Stel je een klassieke spaghetti met gehaktsaus voor zonder ui als een van de smaakmakers, een grote burger zonder het knapperige en frisse element of een tzatziki zonder ui, die zowel smaak als volume mist. Met andere woorden: ui is een groente die de meeste mensen niet graag zouden missen in de keuken!
Ben jij er ook een van die plezier hebben van ui in een heleboel gerechten? Dan kun je hier met voordeel verder lezen, zodat je wijzer wordt over hoe je zelfvoorzienend kunt worden en altijd zelfgekweekte uien binnen handbereik hebt.
Welke teeltmethode kies je?
Maar zodra je hebt besloten om uien te telen, sta je meteen voor een van de eerste keuzes in het proces. Welke teeltmethode kies je?
- Je kunt ervoor kiezen om je uien met zaad te zaaien. Dat vraagt van nature veel tijd en extra geduld, en daarom kiezen veel mensen voor een methode die iets minder omslachtig is.
- Als je plantuitjes gebruikt, zet je hele uien in de grond, en dat geeft je een vroegere oogst. Hier kun je echter beperkt worden in het aantal soorten, die misschien alleen als zaad verkrijgbaar zijn. Bij plantuitjes worden de uien het jaar ervoor geteeld en de winter over warm bewaard, zodat ze in het voorjaar de grond in kunnen.
Rode ui, zittauer ui, sjalot of iets heel anders?
Een ui is niet zomaar een ui. Elke soort heeft zijn voordelen, en je kiest natuurlijk de soorten die de beste kans hebben om te groeien en waar je na de oogst ook veel plezier van kunt hebben.
- Rode uien zijn er in soorten zoals Csardas en Red Baron.
- Zittauer uien zijn de uien die het meest worden gebruikt in Deense keukens en zijn er in soorten zoals Cupido en Stuttgarter Riesen.
- Sjalotten hebben een mildere smaak en worden vaak gebruikt in gourmetgerechten. Je kunt soorten gebruiken zoals Golden Gourmet en Red Sun.
Je kunt er ook voor kiezen om salade-uien of bananensjalotten te zaaien, die iets minder verbreide varianten zijn.
Wanneer en hoe moet ik uien poten?
Als je plantuitjes kiest, zijn die er in verschillende maten. Hoe groter je plantuitjes zijn, hoe sneller je ze kunt oogsten. Het is echter ook vaak duurder om de grotere plantuitjes te kopen, dus het kan lonen om te overwegen of de kleine varianten een zuiniger oplossing zijn. Wees daarnaast een beetje kieskeurig bij het kiezen van welke je gaat poten – zo krijg je de gunstigste oogst.
De plantuitjes stellen niet zulke hoge eisen aan de grondsoort, maar ze staan het liefst in de volle zon. Tegelijk moet je erop letten dat de grond vochtig en voedzaam blijft op 20-30 cm diepte, want de uien komen niet dieper dan dat. De beste vorm van bemesting is compost, die over het hele oppervlak wordt uitgespreid.
Hoe vroeg kun je beginnen met poten?
Net als bij alles wat de grond in moet, hangt het van het weer af wanneer je kunt beginnen. Het is belangrijk dat de nachtvorst voorbij is, zodat je uien niet doorschieten, en dat zal meestal in de loop van april zijn. Als je twijfelt of je te vroeg bent begonnen, kun je het verhoogde tuinbed afdekken met een vliesdoek.
Hoe dicht op elkaar en hoe diep moeten de uien worden gepoot?
Plantuitjes poten is eenvoudig, want ze hoeven maar net zo diep, dat de punt van de ui boven het grondoppervlak uitsteekt. Maak rijen waarin je de uien met 12-15 cm tussenruimte plaatst, en druk de grond goed aan rondom de uien. Als je meerdere rijen maakt, moet je een afstand van 30-50 cm aanhouden. Je kunt de afstand variëren, afhankelijk van of je veel kleinere uien of minder grotere uien wilt.
Hoe verzorg je de uien het best?
Het belangrijkste bij het telen van uien is om het verhoogde tuinbed vrij van onkruid te houden. Daarnaast moet je extra letten op het water geven in mei en juni, wanneer de groeifase op zijn hoogtepunt is.
Wanneer de uien klaar zijn voor de oogst
Je kunt zien of de uien klaar zijn voor de oogst door naar de bovenkant van de ui te kijken. Het loof moet bij voorkeur zacht zijn en over de grond liggen. Daarna kun je de uien eenvoudig uit de grond trekken en ze ongeveer 1 week op de grond laten drogen. Als het weer regenachtig is, kun je ze beter op een luchtige en overdekte plek te drogen leggen.
De reden dat de uien moeten drogen, is dat ze daardoor lang houdbaar zijn. Je kunt de uien echter ook meteen gebruiken, als het voor vers gebruik is. Het is belangrijk dat je het loof niet afknipt.
Goede tips tegen ongedierte en schimmel:
Ongedierte is over het algemeen niets waar je je zorgen over hoeft te maken bij het telen van uien. Valse meeldauw daarentegen kan een probleem worden, en die is moeilijk te beperken als hij eenmaal vat heeft gekregen. Valse meeldauw komt meestal in de hoogzomer voor, als de luchtvochtigheid 's nachts hoog is. Je ziet het aan de witachtige – soms violette – waas op de bladeren. Er kan verschil zijn in hoe erg de valse meeldauw is, maar als het hevig is, moet je de aangetaste uien verwijderen.